banner kate

banner kate

Woorden

over leven

links levensverhalen

Echo en Narcissus (1)

#WorldStorytellingDay

Echo was een hele mooie, praatgrage bosnimf. Ze kon nooit haar mond houden. Oppergod Zeus vermaakte zich graag met de nimfen. Hera was de vrouw van Zeus én erg jaloers. Op een keer was Zeus weer met een nimf en Hera kwam erachter. Ze wilde hem op heterdaad betrappen. Maar Echo wist Hera net zolang op te houden met haar gepraat, dat Zeus nog net op tijd weg kon komen. Hera was hier zo kwaad over, dat ze Echo strafte door haar haar spraak af te nemen. Daardoor kon ze nooit meer zelf een gesprek beginnen, alleen nog maar herhalen wat een ander zei. (Bron: Wikikids)

 Echo en Katja

Als kind van ouders die opgroeiden in een Jappenkamp, leerde ik om mij compleet 'heen te vouwen' om hun gevoeligheden, hun angsten, hun mogelijkheden en ónmogelijkheden. Binnen hun mogelijkheden deden ze oprecht alles wat ze konden. Maar als ik dus iets wilde vragen of zeggen, vroeg ik me eerst af hoe hun situatie was en hoe ze zouden reageren. Vervolgens doordacht ik tenminste drie mogelijke scenario's (vaak meer) wat ik het beste wel of niet kon zeggen (en wanneer en hoe...). Dat kost natuurlijk bakken energie en doet alle kinderlijke spontaniteit teniet. 

In mijn studententijd kreeg ik een studievriendje. Die was dol op kiten (surfen met zo'n grote, opblaasbare vlieger) aan de kust en hij wist dat ik van wandelen hield. Verder deelden we eigenlijk niet zo vreselijk veel. Dus reden we elk weekend naar het strand, waar ik ging wandelen - alleen - en hij ging kiten: 'gezellig samen op pad'.

John William Waterhouse Echo and Narcissus Google Art Project

Het beroemde schilderij van Echo en Narcissus, geschilderd door William Waterhouse (bron: Google Art)

En Narcissus

(hier parafraseer ik wat) Narcissus was een hele knappe man waar veel vrouwen verliefd op waren. Maar hij was alleen maar geïnteresseerd in de jacht en in zichzelf. Want mensen die weten hoe knap ze zijn en dat graag horen, hebben moeite met gelijkwaardige vriendschappen met 'gewone' mensen. Toen hij op een dag aan het jagen was, zag Echo hem en werd gelijk verliefd. Ze kon alleen geen gesprek met hem beginnen, slechts herhalen wat hij zei. Dat vlijde hem, maar hij liet zich toch weer steeds van haar afleiden door de jacht. Zij was daar zo verdrietig over, dat zij de bergen invluchtte en in grotten leefde. Langzaam maar zeker teerde ze door haar verdriet weg en verloor ze haar lichamelijke vorm. Alleen haar stem bleef over. Zo komt het, dat als je in de bergen of in grotten loopt en iets roept, zij nog altijd het laatste woord wil hebben.

Katja loopt leeg

En zo ging deed ik dat eigenlijk in alles: omwille van de relatie deed ik wat de ander leuk vond (of wat ik dacht dat hij of zij van mij verwachtte). In studiekeuze, in mijn eerste baan, in vriendschappen. Het was zo'n gewoonte geworden, dat ik niet eens meer kon voelen wat ik nou eigenlijk zelf leuk vond om te doen: als de ander blij was, was ik ook blij.

TOTDAT mijn energievaatje natuurlijk leeg raakte. Ik ging in therapie en kwam bij lotgenotengroep INOG (Indische Na-Oorlogse Generatie) terecht. Want het is iets wat veel kinderen van oorlogsslachtoffers herkennen. We worden vaak steengoed in verzorgende beroepen, maar lopen finaal voorbij aan onze eigen behoeften.

Echo wordt weer Katja

Vele jaren later kwam ik als verhalenverteller het verhaal uit de Griekse Mythologie tegen over de bosnimf Echo en haar knappe Narcissus. Echo trof mij als de bliksem. Ik probeerde langzaam maar zeker weer te voelen wat ík leuk en belangrijk vond, wat ík graag wilde. Héél langzaam werd de Echo in mij weer Katja.

(Overigens liep het ook met Narcissus niet goed af en trof ook zijn lot mij als de bliksem. Maar dát is weer een nieuw verhaal...)